استعدادیابی

علاقه‌یابی

موضوع این صفحه رو فقط به این خاطر گذاشتم استعدادیابی که وقتی در این مورد سرچ می‌کنی این صفحه رو ببینی، باز کنی و مطالبش رو بخونی. اگه اسمش رو می‌زاشتم علاقه‌یابی، چون اصلا چنین کلمه‌ای رو سرچ نمی‌کنی به این صفحه هم نمی‌رسیدی؛ پس اسم یا موضوع صفحه رو گذاشتم استعدادیابی تا بیای و بهت کاملا توضیح بدم که چرا علاقه‌یابی بهینه‌س، نه استعدادیابی.

بعد از خوندن این صفحه می‌دونی چرا باید علاقه‌یابی کنی نه استعدادیابی. و می‌دونی من چطور علاقه‌یابی می‌کنم.

حالا بیا اول استعداد و علاقه رو بررسی کنیم، برای درک بهتر این که چرا علاقه یکی از مهم‌ترین ریشه‌های استعداده.

استعداد

آکسفورد واژه‌ی استعداد رو این طوری تعریف می‌کنه: توانایی ذاتی ذهن و شخصیت یک فرد.
در حالی که توی انگلیسی به استعداد می‌گیم disposition که به معنی ترتیب یا آمادگیه.

فرهنگ عمید هم واژه‌ی استعداد رو تقریبا به همین معنا می‌دونه و می‌گه: توانایی ذهنی و فطری برای انجام دادن یا فراگرفتن کاری.
در حالی که کلمه‌ی استعداد از ریشه‌ی عدد مشتق شده و به معنی آمادگی یا توانایی بالقوه داشتنه.

اما لغت‌نامه‌ی دهخدا استعداد رو به معنی آمادگی می‌دونه.

اما اگه بخواییم عمیق‌تر به موضوع استعداد نگاه کنیم چی؟
اگه از کلمه‌ی ذات برای تعریف استعداد استفاده کنیم، یعنی استعداد خیلی قابل‌تغیر نیست، مگه با اتفاقای خاص، مثل این که انسان به طور ذاتی دو دست و دو پا داره و فقط در موارد نادر یا با اتفاقی خاص، این تغیر می‌کنه.
اما اغلب استعدادها کاملا و به راحتی قابل‌تغیرن، مثلا وقتی آدمی دچار پوکی استخون می‌شه، مستعد شکستگی استخون می‌شه، و این نه ربطی به توانایی و مهارت داره و نه ذاتیه، ضمنا قبلا این استعداد رو نداشته.

همون طور که استعداد‌های بدنی ذاتی نیستن، استعداد‌های ذهنی هم ذاتی نیستن و قابل‌تغیرن و به راحتی هم قابل‌تغیرن نه فقط با اتفاق‌های خاص.
همون طور که استعدادهای بدنی مثل توانایی بالا رفتن از درخت کاملا قابل‌تقویت و تضعیفه، استعدادهای ذهنی هم قابل‌تقویت و تضعیفه.

استعداد هم از نظر معنی و ریشه‌ی لغوی هم توی موارد واقعی اصلا هیچ ربطی به ذات نداره و حتی می‌تونه کاملا بی‌ربط به توانایی باشه.
الان دیگه می‌دونی که استعداد فقط و فقط به معنی آمادگیه و این که فکر کنیم، استعداد ذاتیه و غیرقابل‌تغیر، کاملا اشتباهه.

استعداد یا همون آمادگی حاصل شرایطه، هم شرایط درونی هم شرایط بیرونی.
مثلا اگه کسی رو که استعداد زیادی توی حفظ کردن اعداد داره به مدت زیادی تحت استرس و فشار عصبی قرار بدیم، احتمالا این استعدادش به میزان قابل‌توجهی کم می‌شه، یا اگه مدت‌ها قند بخوره، دیابت بگیره و دچار آلزایمر بشه، احتمالا این استعدادش به طور کامل از بین می‌ره.
اگه به همون فرد سروتونین یا ویتامین ب6 تزریق بشه، احتمالا این استعدادش بیشتر می‌شه.
در کل موارد خیلی زیادی روی استعداد یا همون آمادگی تاثیرگذارن و این که کسی آمادگی زیادی توی کاری داره یا نداره اصلا ذاتی نیست و کاملا قابل‌تغیره.

با این تفاسیر، به نظرم لغت‌نامه‌ی دهخدا معنی درست استعداد رو می‌گه: یعنی آمادگی.

علاقه

علاقه باعث افزایش میزان دوپامین در بدن می‌شه همچنین باعث می‌شه بدن انرژی بیشتری آزاد کنه، در نتیجه حس‌وحال بهتر و توانایی بیشتری برای انجام کار وجود داره.
با بالا رفتن دوپامین و انرژی، قدرت فیزیکی، استقامت، تمرکز و قدرت تفکر هم افزایش پیدا می‌کنه؛ یعنی علاقه، توانایی کارهای جسمی و ذهنی رو افزایش می‌ده.
این یعنی علاقه خودش استعداد (یا همون آمادگی) رو افزایش می‌ده.

وقتی انسان به کاری علاقه نداشته باشه، بدن انرژی کمی برای اون کار آزاد می‌کنه یا حتی ممکنه در برابر اون کار مقاومت هم بکنه، هر چی علاقه کم‌تر مقاومت بدن بیشتر.

برای تشخیص این که به کاری علاقه داری یا نه، کافیه به همین مسئله دقت کنی که موقع انجام اون کار انرژی، توان و تمرکزت زیاد می‌شه یا کم.

علاقه حاصل هویت آدمه. و هویت آدم حاصل زندگیش.
زندگی‌ای که بر هر انسان می‌گذره هویتی رو برای اون شخص شکل می‌ده، که معمولا غیرقابل‌تغیره مگر در شرایط خاص. و این هویت علاقه‌های اون شخص رو شکل می‌ده. برای همینه که علاقه‌ها انقدر عمیق و موثرن.

استعداد یا علاقه؟ کدوم رو باید کشف کرد؟

حالا که استعداد و علاقه رو به درستی می‌شناسی، کاملا آگاهی که علاقه اون چیزیه که باعث ایجاد و تقویت استعداد می‌شه و در نتیجه باعث خوب انجام دادن کارها می‌شه.
حالا دیگه می‌دونی که علاقه حتما باید باشه و برای شروع هم کافیه (چون خودش استعداد رو ایجاد و تقویت می‌کنه) ولی استعداد نه به تنهایی کافیه و نه برای شروع نیازه چون بعدا می‌تونه ایجاد و تقویت بشه، یا حتی تضعیف و حذف.
البته اینم یادت باشه که استعداد (یا همون آمادگی) حاصل شرایطه، هم شرایط درونی هم شرایط بیرونی. پس به جز علاقه، شرایط دیگه‌ای هم روی استعداد تاثیرگذارن اما شرایط بیرونی تحت کنترل ما نیست، پس تمرکزمون رو روی شرایط درونی می‌زاریم، که یکی از اساسی‌ترین اون‌ها علاقه‌س.
چرا علاقه یکی از اساسی‌ترین چیزهای تاثیرگذار روی استعداده؟ چون علاقه از هویت انسان نشات می‌گیره، پس از ثبات و پایداری برخورداره.

افرادی که به موضوع مورد نظر ما بی‌علاقه‌ن انرژی و تمرکز خوبی برای انجام اون کار ندارن و دلیل استعدادشون (آمادگیشون) چیزی غیر از علاقه‌س که شاید پایدار و موندگار نباشه. پس با پیدا کردن افراد بی‌علاقه و به ظاهر بااستعداد، پایه‌های کاری که می‌خواییم انجام بدیم رو روی آب بنا می‌کنیم.
افرادی که به موضوع مورد نظر ما عمیقا علاقمندن انرژی و تمرکز خوبی برای انجام اون کار دارن و دلیل استعدادشون (آمادگیشون) علاقه‌س که پایدار و موندگاره. پس با نادیده گرفتن افراد علاقمند و به ظاهر بی‌استعداد، منابع انسانی کارآمد و موثری رو از دست می‌دیم که می‌تونن پایه‌های مستحکم، ماندگار و قابل اتکایی برای کارمون باشن.

اگه علاقمندی و می‌خوای کمک کنی یا کمک می‌خوای ...

اگه به هر حوزه‌ای، که من توش فعالیت می‌کنم (یا به حوزه‌های فعالیت من مرتبطه)، علاقمندی و دوست داری با من همکاری کنی، صفحه‌ی همکاری رو بخون و حتما بهم پیام بده و باهام در میون بزار.
اگه علاقمندی و به حمایت نیاز داری (مثلا پرداخت هزینه‌ی آموزش مادام‌العمر برات سخته یا خرید وسایل مورد نیاز آموزش)، بهم پیام بده که هر طور می‌تونم حمایتت کنم.
اگه دوست داری از علاقمندها حمایت کنی (برای خرید وسایل مورد نیاز آموزش)، به صفحه‌ی حمایت از من برو.

فعلا امکان برگزاری رویداد‌های بزرگ علاقه‌یابی رو ندارم، واسه همین می‌گم خودت بهم پیام بده و باهام در ارتباط باش. اما قطعا در آینده رویداد‌های بزرگ علاقه‌یابی هم برگزار خواهم کرد.